یادداشت تحلیلگر پاکستانی
۷ راز مراسم تشییع رهبر شهید به روایت نویسنده پاکستانی
مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب به زعم برخی رسانهها یک آیین وداع بود؛ اما «مجتبی حیدر» روزنامهنگار پاکستانی این مراسم را مجموعهای از پیامهای سیاسی، فرهنگی و تمدنی میداند؛ پیامهایی که به گفته او از تلاوت قرآن تا پرچمهای سرخ و حضور میلیونها نفر، همگی حامل معنا بودند.
به گزارش روایت فردا از تهران تا قم، نجف، کربلا و مشهد، میلیونها نفر در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب حضور پیدا کردند؛ صحنهای که هر رسانهای آن را از زاویهای متفاوت روایت کرد. در میان این روایتها اما یادداشت مجتبی حیدر، نویسنده و روزنامهنگار پاکستانی، بیش از آنکه بر جمعیت یا تشریفات مراسم تمرکز کند، تلاش دارد از دل نمادها، پیامهایی را استخراج کند که به اعتقاد او مخاطب آن تنها مردم ایران نبودند.
این تحلیلگر پاکستانی در یادداشتی که در وبسایت خبری «مینوت میرور» Minutemirror پاکستان منتشر شده، هفت پیام اصلی این مراسم را بررسی کرده است. «مینوت میرور» از روزنامههای ملی انگلیسیزبان پاکستان است که از سال ۲۰۲۱ فعالیت خود را با شعار «روزنامهنگاری مبتنی بر واقعیت» آغاز کرده است. این روزنامه که در لاهور، کراچی و اسلامآباد منتشر میشود،
با تکیه بر سرعت، دقت و گزارشهای تحقیقی، تلاش دارد تصویری بهروز از مهمترین تحولات پاکستان و جهان ارائه دهد.انتشار همزمان نسخههای چاپی و دیجیتال این روزنامه باعث شده این رسانه در مدت کوتاه فعالیت خود، جایگاه قابل توجهی در میان مخاطبان انگلیسیزبان پاکستان پیدا کند و به یکی از منابع مورد توجه برای پیگیری رویدادهای سیاسی، اجتماعی و بینالمللی تبدیل شود.
مجتبی حیدر در همان ابتدای یادداشت مینویسد: «تشییع پیکر آیتالله سید علی خامنهای، رهبر شهید ایران، صرف یک آیین سوگواری نبود، بلکه صحنهای بود که انقلاب اسلامی جهت خود را بازتاب داد و خود را به عنوان قدرتی انکارناپذیر در منطقه مطرح ساخت. این مراسم، نفوذ و تأثیر جهانی انقلاب را نیز به نمایش گذاشت. تشییع در چندین شهر ایران و عراق برگزار شد که از چهارم ژوئیه در تهران آغاز و در مشهد به پایان رسید، جایی که پیکر ایشان در کنار اعضای خانواده در حرم مطهر امام رضا (ع) به خاک سپرده شد. رسانههای ایرانی اعلام کردند که نزدیک به ۴۳ میلیون نفر در مراسم برگزارشده در تهران، قم، نجف، کربلا و مشهد شرکت کردهاند که این رقم، آن را به بزرگترین مراسم تشییع در تاریخ ثبتشده تبدیل میکند. این تعداد مربوط به کسانی است که توانستند به شهرهای مذکور برسند، در حالی که اکثر حامیان انقلاب اسلامی، این سوگ را در شهرهای خود گرامی داشتند. شهید آیتالله سید علی خامنهای نه تنها رهبر ایران بود، بلکه به دلیل حمایت بیدریغ از فلسطین و مردم مظلوم جهان، به چهرۀ انسانیت مبدل شد که محبوبیت ایشان را چندین برابر افزایش داد.روزنامهنگار پاکستانی ادامه میدهد: «با این حال، اعداد و ارقام به تنهایی نمیتوانند گوهر این رویداد را در برگیرند. این تشییع، سرشار از نمادپردازی بود که برای نمایش تابآوری، اتحاد و سرسختی در برابر دشمنان جهانی طراحی شده بود. هر آیین، هر پرچم و هر تجمعی حاوی پیامی بود که نه تنها برای مردم ایران، بلکه برای جامعۀ بینالمللی پیامهایی را ارسال میکرد.»
پیامهای رمزی آیاتی که در برابر مقامات خارجی تلاوت شد
مجتبی حیدر، تلاوتهای قرآنی در این مراسم را انعکاس پیامی متناسب با جایگاه و نقش آن در تحولات منطقه دانسته و اینچنین تحلیل میکند: «مراسم مذهبی با رگههایی از مضامین سیاسی آمیخته شده بود. آیات برگزیدهای از قرآن کریم در برابر مقامات خارجی تلاوت شد که هر یک برای انعکاس تفسیر ایران از نقش آن کشور در مناقشات جاری انتخاب شده بودند».این آیات، متون تصادفی نبودند، بلکه اقدامی عمدی در جهت چارچوببندی بودند. ایران با استناد به آیاتی که با عدالت، مقاومت یا عذاب الهی پیوند دارند، خود را به عنوان قطب اخلاقی در کشمکشهای ژئوپلیتیکی معرفی کرد. این تلاوتها به منزلۀ تفسیری ظریف عمل میکردند که به متحدان و دشمنان یکسان یادآوری میکرد که جهانبینی ایران از هویت دینی آن جداییناپذیر است.این رویه، بازتابی از تشییعهای پیشین رهبران انقلابی بود که در آنها از متون دینی نه تنها برای تقدیس مراسم، بلکه برای نهانسازی معانی سیاسی استفاده میشد. در مورد آیتالله خامنهای، این آیات به زبان رمزی دیپلماسی بدل گشت که بدون نیاز به رویارویی مستقیم، انتظارات و گلایههای ایران را نشانه میرفت.
تعداد بازدید : 2
پرچمهای سرخ؛ نمادی قدرتمند در آیین شیعه
پرچمهای سرخ «یا لثارات الحسین» و «یا لثارات الخامنهای» که در مراسم تشییع میلیونی رهبر شهید ایران به اهتزاز درآمده بود یک پیام روشن داشت: «خاک ایران تشنه خون متجاوزان است».بازتابِ این رویداد در رسانههای بینالمللی نشان میدهد که پیامِ مردم ایران به درستی درک شده؛ ایران نه تنها جای امنی برای متجاوزان نیست، بلکه جبههای گسترده و خطرناک برای هر متجاوزی است که خیال خامی برای این مرز و بوم دارد.روزنامهنگار باسابقه پاکستانی، حمل این پرچمها را نمادی قدرتمند میداند و میگوید: «یکی از برجستهترین نمادهای این مراسم، پرچمهای سرخ بود؛ نمادی ریشهدار در فرهنگ شیعی که یادآور خونخواهی و شهادت است. در این مراسم، این پرچمها به نشانهای آشکار از ایستادگی و مقاومت تبدیل شدند.شرکتکنندگان همچنین پلاکاردهایی در محکومیت ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در دست داشتند. دریای پرچمهای سرخ، اندوه را به بیانی جمعی از مقاومت تبدیل کرد و این روایت را تقویت نمود که مبارزه ایران صرفاً سیاسی نیست، بلکه ریشهای اعتقادی و مقدس دارد.این نمادها با ارجاع به واقعه عاشورا و شهادت امام حسین(ع)، درصدد بودند شهادت آیتالله خامنهای را در امتداد همان روایت تاریخی از ایثار و مقاومت قرار دهند؛ روایتی که در آن، خون شهید، مطالبه عدالت و انتقام را زنده نگه میدارد.»
رستاخیز بزرگترین تشییع تاریخ جهان
از دریچه نگاه مجتبی حیدر، آنچه در روزهای تشییع رهبر شهید ایران در خیابانهای تهران، قم، نجف، کربلا و مشهد شکل گرفت، صرفاً موجی از جمعیت نبود؛ رستاخیزی در قلوب مردمی بود که به باور او، روایت سالها تبلیغات رسانههای غربی را در برابر واقعیتی عینی قرار داد. میلیونها نفر، فارغ از همه تحلیلهای سیاسی، با حضور خود تصویری را خلق کردند که به اعتقاد این روزنامهنگار پاکستانی، نه در قاب دوربینها که در حافظه تاریخ ماندگار خواهد شد و به اذعان وی، وسعت بیسابقۀ مشارکت، نشاندهندۀ نفوذ پایدار آیتالله خامنهای بود و روایتهای غربی درباره ایشان را به چالش میکشید. این تشییع، مستقیماً با این روایتها به مقابله برخاست و ایشان را به عنوان شخصیتی با عزت و احترامی عظیم به تصویر کشید.این جمعیتها، گواهی زنده بر این بودند که رهبری ایشان در دل مردم عادی جایگاهی عمیق داشته است. این تعداد، مربوط به کسانی است که در خلال درگیریهای جاری بین آمریکا و ایران موفق به سفر به ایران شدند؛ با این حال، میلیونها هوادار، این رویداد را در کشورهای خود در سراسر جهان گرامی داشتند که هنوز در آمار رسمی ثبت نشده است. این مسئله همچنین نشان میدهد که نفوذ وی به مرزهای جغرافیایی ایران محدود نبوده است.بهطور تاریخی، تشییعهای بزرگ همواره معیاری برای مشروعیت بودهاند. تشییع آیتالله خمینی در سال ۱۹۸۹ میلیونها نفر را به خود جلب کرد که نشاندهندۀ قدرت جمهوری اسلامی در زمان گذار بود. در این روایت، تشییع آیتالله خامنهای نیز با ابعادی بزرگتر، بهعنوان نشانهای از تداوم و پایداری نظام جمهوری اسلامی معرفی میشود.»
دیپلماسی در قاب سوگواری
روزنامهنگار پاکستانی حضور هیأتهای رسمی، خبرنگاران و فعالانی که از بیش از یکصد کشور در این مراسم حضور داشتند را بازتابی از عزت ایران در برابر هجمههای آمریکا دانسته و مینویسد: «برگزارکنندگان این حضور را نشانهای از ناکامی تلاشهای آمریکا و اسرائیل برای منزوی ساختن ایران دانستند. از نگاه تهران، مراسم تشییع به محفلی برای گردهمایی صداهای همسو از سراسر جهان تبدیل شد.همچنین پیوند دادن این مراسم با موضوعاتی همچون حمایت از فلسطین و مسائل انسانی، تلاشی برای نشان دادن این بود که روایت ایران، مخاطبانی فراتر از مرزهای خود دارد و همچنان در سطح بینالمللی بازتاب پیدا میکند.»
وحدت در بزنگاه تاریخ
آنچه تحلیلگر وبسایت خبری «مینوت میرور» را به شگفت واداشته است وحدت ملی حاصل از این مراسم بود که در این باره مینویسد: «شاید مهمترین پیام داخلی این مراسم، نمایش وحدت بود. مسئولان سیاسی و فرماندهان نظامی در کنار مردم عادی حضور یافتند. این حضور، تصویری از همبستگی ملی ترسیم میکرد؛ اینکه با وجود اختلافنظرهای داخلی، جامعه ایران در برابر تهدیدهای خارجی در کنار یکدیگر قرار میگیرد. چنین نمایشی، افزون بر جنبه نمادین، پیامی راهبردی نیز داشت و میکوشید به مخاطبان داخلی و خارجی اطمینان دهد که اختلافات داخلی، اراده ایران را تضعیف نخواهد کرد.»
پرچمی که دو ملت عراق و ایران را کنار هم نشاند
تشییع پیکر مطهر رهبر انقلاب و خانواده ایشان در مهمترین شهرهای عراق یعنی نجف و کربلا حامل پیام مهمی بود که مجتبی حیدر آن را اینگونه تحلیل میکند: «این مراسم به نجف و کربلا، شهرهایی با اهمیت مذهبی بسیار زیاد در عراق، گسترش یافت. این تصادفی نبود. برای دههها، قدرتهای خارجی به ویژه سازمان اطلاعات اسرائیل تلاش کردهاند شکافهای قومی و مذهبی میان ایران و عراق را تشدید کنند.حضور گسترده مردم در این شهرها، پاسخی به این روایت تلقی شد و بر پیوندهای مذهبی و فرهنگی دو ملت تأکید کرد. این یادآوری بود که هویت شیعی از مرزهای ملی فراتر میرود و جوامع مختلف را در برابر سیاستهای تفرقهافکنانه به یکدیگر پیوند میدهد.»
نمایش اقتدار و شکستناپذیری
یکی دیگر از ابعاد مورد توجه مجتبی حیدر، روزنامهنگار برجسته پاکستانی، برگزاری باشکوه بزرگترین مراسم تشییع تاریخ بشری بدون کوچکترین خلل و حاشیهای است که وی آن نمایش اقتدار و شکستناپذیری ایران میداند و مینویسد: «برگزاری مراسمی با این وسعت، آن هم در شرایط جنگی، خود نوعی نمایش قدرت تلقی شد. بسیج میلیونها نفر، هماهنگی هیئتهای خارجی و برگزاری مراسم بدون حادثه، از نگاه برگزارکنندگان، نشاندهنده توان سازماندهی و تابآوری ایران بود.در این چارچوب، پیام مراسم تنها به موفقیت اجرایی محدود نمیشد؛ بلکه تلاشی بود برای اثبات اینکه نظام سیاسی ایران، با وجود فشارهای اقتصادی، تحریمها و تهدیدهای خارجی، همچنان توانمند، منسجم و قادر به مدیریت رویدادهایی در مقیاس جهانی است.»
پایان یک زندگی، آغاز یک روایت
تحلیلگر وبسایت خبری «مینوت میرور» در پایان با جمعبندی ابعاد این مراسم مینویسد: «آیتالله سیدعلی خامنهای نه تنها به عنوان یک رهبر سیاسی، بلکه به عنوان نماد سادهزیستی، استقامت و پایداری شناخته میشد. در دوران رهبری او، ایران با وجود سالها تحریم، فشار اقتصادی و انزوای بینالمللی، در حوزههایی همچون علم، توان دفاعی و نفوذ منطقهای به پیشرفتهایی دست یافت.شخصیت او محدود به مرزهای ایران نبود و حمایت مستمرش از ملتهای تحت ستم، بهویژه فلسطین، جایگاهی جهانی برای وی ایجاد کرده بود. از این منظر، مراسم تشییع تنها بدرقه یک رهبر نبود؛ بلکه نمایشی سیاسی برای مقابله با روایتهای غربی و تقویت مشروعیت نظام جمهوری اسلامی به شمار میرفت.حتی برخی رسانههای غربی که معمولاً رویکردی انتقادی نسبت به ایران دارند، نتوانستند از کنار ابعاد گسترده و نمادهای این مراسم بیتفاوت عبور کنند. این مراسم، به باور نویسنده، روح تازهای به روایت سیاسی ایران بخشید؛ روایتی که در شعار «باید برخیزیم» خلاصه شده است.در نهایت، این مراسم تنها سوگواری برای یک رهبر نبود؛ بلکه تلاشی برای انتقال این پیام بود که ایران، با وجود همه چالشها، همچنان متحد، مقاوم و ایستاده است. پیامهای نهفته در این آیین؛ از تلاوت قرآن و پرچمهای سرخ گرفته تا حضور گسترده مردمی و مشارکت بینالمللی، همگی در راستای تقویت این روایت قرار داشتند که میراث آیتالله سید علی خامنهای همچنان بهعنوان محور مقاومت و ایستادگی تداوم خواهد یافت.»
لینک یادداشت تحلیلی مجتبی حیدر در وبسایت خبری Minutemirror
پاکستان:https://minutemirror.com.pk/disguised-messages-in-khameneis-funeral-594173/
ارسال پیام
ویدیو کوتاه
تازه های شبکه های اجتماعی