گذار از تدافع به تهاجم
سخنان اخیر سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نشان‌دهنده نقطه عطفی در راهبرد دفاعی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است.
حسین هاشمی
سخنان اخیر سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نشان‌دهنده نقطه عطفی در راهبرد دفاعی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. این مواضع، که در بستر تحولات میدانی و راهبردی دو سال اخیر طرح می‌شود، نه تنها منعکس‌کننده «ایستادگی» در برابر فشارهاست، بلکه حاوی اعلام یک «برتری عملیاتی» جدید در منطقه غرب آسیا می‌باشد.
۱. بن‌بست استراتژیک واشنگتن؛ فشار اقتصادی، نه تسلیم سیاسی
تحلیل‌گران ارشد اطلاعاتی اسرائیل با استناد به اظهارات رضایی اذعان دارند که فشار اقتصادی بر تهران، به اشتباه واشنگتن، با «تسلیم راهبردی» همراه نخواهد بود . تهران نشان داده که هزینه‌های اقتصادی را به‌عنوان بخشی از معادله قدرت پذیرفته و به‌جای عقب‌نشینی از اهرم‌های فشار خود، پله‌های نردبان تشدید تنش را بالاتر رفته است . تجربه جنگ ۱۲ روزه سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵) این واقعیت را تثبیت کرد که ایالات متحده نتوانست اراده سیاسی ایران را برای ادامه مسیر مقاومت در هم بشکند و در عمل به تثبیت موقعیت ایران به عنوان هژمون جدید خلیج فارس کمک کرد .
۲. بازنگری بنیادین در موضع عملیاتی
مهم‌ترین پیام رضایی، خبر از «بازنگری اساسی در موضع عملیاتی علیه کشتی‌ها و پایگاه‌های آمریکا» است . این بازنگری تنها یک تهدید نظامی نیست، بلکه راهبرد «جنگ اقتصادی» را با ابزار «منطقه ممنوعه دریایی» در سراسر خلیج فارس تا محدوده محاصره، ترکیب می‌کند .
۳. طراحی نظم جدید دریایی؛ کریدور ایران و عمان
ایران با طراحی یک کریدور کشتیرانی جدید در آب‌های مشترک با عمان، در حال ایجاد یک معماری امنیتی جایگزین در تنگه هرمز است . طرح «منطقه ممنوعه جدید» که از خط محاصره آمریکا آغاز و تا خلیج فارس امتداد می‌یابد، عملاً هرمز را به یک نقطه کنترل‌شده توسط تهران تبدیل می‌کند . ورود هر کشتی به این محدوده، بدون نیاز به درگیری نظامی، به معنای قرارگیری در لیست تحریمی ایران و افزایش سرسام‌آور هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل است .
۴. برتری بازدارندگی؛ عاملی فراتر از قدرت نظامی
مواضع رضایی نشان می‌دهد که ایران به سطحی از بازدارندگی دست یافته که اکنون بازیگران منطقه‌ای مانند امارات و عربستان، برای تأمین امنیت خود، به‌جای تکیه بر تضمین‌های بی‌ثبات آمریکا، به دنبال عادی‌سازی روابط با تهران هستند . توانایی ایران در شلیک موشک‌های بالستیک به اهداف حساس آمریکا (از جمله ناو هواپیمابر) و عبور از آستانه‌های نظامی جدید، پیام روشنی برای واشنگتن به همراه داشته است: «هرگونه تشدید تنش، با هزینه‌های غیرقابل‌جبران برای طرف مقابل همراه خواهد بود»
بیانات محسن رضایی نشان‌دهنده گذار از یک راهبرد تدافعی محض به راهبرد «دفاع تهاجمی» است که در آن، ابتکار عمل از میدان نظامی به عرصه نظم‌دهی اقتصادی و حقوقی در خلیج فارس تسری یافته است. ایران با تکیه بر انسجام ملی، توانمندی‌های موشکی بومی و اهرم‌های ژئوپلیتیکی خود، معادلات جدیدی را تعریف کرده که دیگر «تحت‌اللفظی» نبوده و مبتنی بر «محاسبه هزینه-فایده» برای دشمنان است. واشنگتن با دو راهبرد مواجه است: پذیرش چارچوب جدید ایرانی-عمانی برای مدیریت هرمز و کاهش تنش، یا ادامه روند تشدید که در آن، به‌اقرار تحلیل‌گران غربی، آمریکا در وضعیت ضعف و از دست‌دهنده اعتبار تاریخی قرار خواهد گرفت .
انتهای پیام/
