روایت تغییر مداوم یک شکست‌خورده
آمریکا ممکن است توان حمله و واردکردن خسارت داشته باشد، اما تصور اینکه بتواند با فشار نظامی، اراده سیاسی و ساختار جمهوری اسلامی را آن‌گونه که می‌خواهد تغییر دهد، با واقعیت ایران سازگار نیست.
حسین هاشمی
دونالد ترامپ در آغاز جنگ با ایران، تصویری از یک پیروزی سریع و تعیین‌کننده ارائه می‌کرد؛ جنگی که قرار بود در چند هفته به پایان برسد و تهدید هسته‌ای ایران نیز برای همیشه از میان برداشته شود. اما امروز، پس از گذشت حدود هفت ماه، همان رئیس‌جمهور آمریکایی برای توضیح طولانی‌شدن جنگ، روایت دیگری ارائه می‌کند: به ادعای او، مسئله هسته‌ای ایران «در یک شب» حل شده و ماه‌های بعد صرفاً برای اطمینان از حفظ این وضعیت گذشته است.
تغییر روایت، خود به اندازه طولانی‌شدن جنگ معنادار است. وقتی وعده «چند هفته» به هفت ماه می‌رسد، طبیعی است که تعریف موفقیت نیز تغییر کند. آنچه در روزهای نخست یک هدف روشن و فوری معرفی می‌شد، اکنون به مجموعه‌ای از تعابیر تازه برای توضیح چرایی ادامه جنگ تبدیل شده است.
این وضعیت، یادآور سخنان رهبر فقید انقلاب پیش از جنگ است؛ آنجا که در پاسخ به تهدیدهای ترامپ با صراحت گفت: «تو هم نخواهی توانست این کار را بکنی.» پیام آن سخن روشن بود: آمریکا ممکن است توان حمله و واردکردن خسارت داشته باشد، اما تصور اینکه بتواند با فشار نظامی، اراده سیاسی و ساختار جمهوری اسلامی را آن‌گونه که می‌خواهد تغییر دهد، با واقعیت ایران سازگار نیست.
در همان ادبیات، تعبیر عاشورایی «لا یبایع» نیز معنا پیدا می‌کرد؛ یعنی پذیرش نکردن تسلیم در برابر قدرتی که خود را محق به تحمیل اراده‌اش می‌داند. امروز، فارغ از داوری درباره خسارت‌های سنگین جنگ و هزینه‌هایی که به ایران تحمیل شده، یک واقعیت قابل مشاهده است: پس از هفت ماه، مسئله ایران برای آمریکا پایان نیافته است.
اگر هدف اولیه، پایان سریع جنگ و تحمیل یک نتیجه قطعی بود، چرا امروز هنوز سخن از ادامه جنگ، تهدیدهای تازه، مذاکره و تعیین شروط جدید است؟ چرا برای توضیح طولانی‌شدن جنگ، مأموریت از «پیروزی سریع» به «حفظ دستاوردها» تغییر تعریف می‌دهد؟
البته این به معنای نادیده‌گرفتن توان نظامی آمریکا یا خسارت‌هایی که به ایران وارد شده نیست. اما میان «واردکردن خسارت» و «تحقق هدف سیاسی نهایی» فاصله‌ای جدی وجود دارد.
شاید امروز بیش از هر چیز، این جمله اهمیت پیدا کرده باشد: جنگی که قرار بود چند هفته‌ای تمام شود، هفت ماه بعد هنوز نیازمند توجیه است. و این همان نقطه‌ای است که سخنان پیشین رهبر فقید انقلاب، از «تو هم نمی‌توانی» تا «لا یبایع»، دوباره در قاب تحولات امروز دیده می‌شود.
انتهای پیام/
