رشد اقتصاد دیجیتال بدون زیرساخت‌های امن، قدرتمند و فناوری‌های پیشرفته امکان‌پذیر نیست

به گزارش روایت فردا «لیلا محمدی» رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات (مرکز تحقیقات مخابرات ایران) که نخستین زن سکاندار ریاست پژوهشگاه است،درباره مهم‌ترین برنامه های اتخاذ شده در دوره مدیریتی‌ خود اظهار داشت: در جهان امروز، فناوری‌هایی همچون هوش مصنوعی، رایانش کوانتومی و نسل آینده شبکه‌های ارتباطی، موتور محرک تحول دیجیتال و اقتصاد دانش‌بنیان محسوب می‌شوند.

وی افزود: این فناوری‌ها نه‌تنها آینده اقتصاد و صنعت را متحول می‌کنند، بلکه بر جنبه‌های اجتماعی، حکمرانی و توسعه ملی کشورها نیز اثرات عمیقی دارند.

وی تاکید کرد: ما در پژوهشگاه حسب نقش خود نه فقط به‌عنوان یک نهاد پژوهشی، بلکه با هدف پیشرانی در نوآوری و توسعه فناوری، با یک نگاه جامع و آینده‌نگر تلاش می‌کنیم تا با ورود به موقع، تصمیم‌گیری چابک و استفاده از توانمندی دانشگاه و صنعت، مسیر بهره‌گیری از این فناوری‌ها را در کشور تسریع کنیم.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات ادامه داد: ما این هدف را در پژوهشگاه، طی یک راهبرد بلندمدت با عنوان «همنواسازی زیست بوم پژوهش و نوآوری در حوزه ICT» در چند محور اصلی دنبال خواهیم کرد.

محمدی تاکید کرد: این راهبرد، بر مبنای استفاده حداکثری از توانمندی‌های دانشگاه و صنعت شکل گرفته و هدف آن هم‌افزایی میان‌ بازیگران اصلی این حوزه برای توسعه فناوری‌های راهبردی است. در پژوهشگاه به دنبال آن هستیم که تحقیقات و نوآوری‌ها را از مرحله ایده به حوزه‌های اجرایی و صنعتی منتقل کنیم تا مسیر توسعه کشور در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات هموارتر شود.

وی افزود: از این‌ رو پژوهشگاه نقش خود را نه‌تنها در اجرای پژوهش‌های بنیادی، بلکه در ایجاد زیرساخت‌های آزمایشگاهی، تدوین استانداردها، توسعه نمونه ‌اولیه با همکاری صنعت و همچنین شبکه‌سازی مؤثر با نخبگان و دانشگاهیان تعریف کرده است. این راهبرد فراتر از یک برنامه اجرایی کوتاه‌مدت است؛ بلکه نگاهی تحول‌گرا و آینده‌نگر را درتوسعه فناوری‌های کلیدی دنبال می‌کند. بر این باوریم که بااین راهبرد، می‌توان مسیر توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور را ارتقا بخشید.

محمدی با تاکید بر اینکه آینده ارتباطات، آینده‌ای هوشمند، یکپارچه و مبتنی بر «داده» است گفت: این مسیر تنها با حمایت از رویکرد آینده نگرانه، چابک‌ سازی فرآیندها ، بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های داخلی و تعامل مؤثر در سطح بین‌المللی هموار خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد: رشد و شکوفایی اقتصاد دیجیتال بدون زیرساخت‌های امن، قدرتمند و فناوری‌های پیشرفته امکان‌پذیر نیست. از این رو، پژوهشگاه به‌عنوان پشتیبان پژوهش و فناوری در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مسئولیت دارد تا نقش پیشروِ خود را در حوزه‌هایی چون هوش مصنوعی، کوانتوم، امنیت، هوشمندسازی و نسل آینده شبکه‌های ارتباطی تقویت کرده و در همکاری نزدیک با دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و بخش خصوصی، ظرفیت‌های بومی کشور را به عرصه رقابت جهانی متصل کند.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات افزود: معتقدیم که بدون ایجاد یک زیست بوم پویا که دانشگاه، صنعت و حاکمیت را در کنار هم قرار دهد، امکان تحقق پیشرفت پایدار وجود ندارد. در این راستا، پژوهشگاه از همه ظرفیت‌های موجود برای پیشبرد این راهبرد استفاده خواهد کرد.

محمدی در خصوص چالش‌هایی که در مسیر دستیابی به اهداف مهم پژوهشگاه وجود دارد، افزود: دستیابی به اهداف و تحقق راهبرد پژوهشگاه در «همنوا سازی زیست‌بوم پژوهش و نوآوری در حوزه ICT»، مستلزم غلبه بر مجموعه‌ای از چالش‌های کلیدی است. این چالش‌ها در ابعاد مختلف علمی، ساختاری، اقتصادی و سیاست‌گذاری قابل اشاره هستند.

وی ادامه داد: یکی از چالش‌های اساسی، عدم پیوند مؤثر میان تحقیقات علمی و نیازهای صنعت است. در بسیاری از موارد، نتایج پژوهش‌ های دانشگاهی و تحقیقاتی به‌ درستی وارد چرخه تولید و بازار نمی‌شوند و همین امر باعث ایجاد فاصله میان دانش و کاربرد می‌شود.

محمدی افزود: پژوهشگاه در تلاش است تا با تعریف پژوهش‌های هدفمند و مساله محور، تعامل نزدیک با شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع و توسعه فرآیندهای تجاری‌ سازی این فاصله را کاهش دهد.

محمدی گفت: فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، محاسبات کوانتومی و شبکه‌های ارتباطی نسل آینده نیازمند زیرساخت‌های آزمایشگاهی، پردازشی و محاسباتی پیشرفته هستند. با این حال، توسعه چنین زیرساخت‌هایی به سرمایه‌گذاری پایدار و بلندمدت نیاز دارد. محدودیت‌های بودجه‌ای و وابستگی به منابع مالی دولتی، یکی از موانع تحقق کامل اهداف پژوهشگاه است. بر این اساس، ایجاد مدل‌های مشارکت بخش خصوصی و جذب سرمایه‌گذاری در حوزه تحقیق و توسعه، یکی از اولویت‌های کلیدی خواهد بود.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات تصریح کرد: یکی دیگر از چالش‌های مهم، فقدان استانداردهای ملی همگام باتحولات فناوری است. اساساً توسعه و پیاده‌ سازی فناوری های نوین در کشور نیازمند تدوین چارچوب‌های تنظیم‌گری واستانداردهای دقیق است. در این راستا، پژوهشگاه تلاش می‌کند تا با همکاری نهادهای تصمیم‌گیر، چارچوب‌های تنظیم‌گری و استاندارد مورد نیاز برای توسعه این فناوری‌ها را تدوین و اجرایی کند.

محمدی تاکید کرد: از سوی دیگر توسعه فناوری‌های پیشرفته، نیازمند بهره مندی از سرمایه انسانی توانمند و متخصصاست. بااین‌حال در سال‌های اخیر، روند مهاجرت نخبگان و متخصصان فناوری اطلاعات و ارتباطات یکی از چالش‌های اساسی در این حوزه است که پژوهشگاه در تلاش است از طریق تعریف برنامه‌های آموزشی، همکاری با دانشگاه‌ها، حمایت از پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی، برنامه های کارآموزی، برگزاری برنامه‌های آموزشی و مهارتی و ایجاد فرصت‌های همکاری در حوزه فناوری‌های نوین زمینه نگه‌داشت و به‌کارگیری استعدادهای برتر را فراهم سازد.

یکی از موانع مهم دیگر در مسیر توسعه فناوری، محدودیت‌های تعاملات بین‌المللی است. بسیاری از فناوری‌های نوظهور، به‌ویژه در حوزه‌های سخت‌افزاری، نیازمند همکاری‌های‌بین‌المللی ودسترسی به تجهیزات و دانش روز هستند. این محدودیت‌ها، سرعت رشد و توسعه برخی فناوری‌ها را کاهش می‌دهد. در این راستا پژوهشگاه بر توسعه همکاری‌های علمی، انتقال دانش و مشارکت در پروژه‌های بین‌المللی از مسیرهای ممکن تمرکز کرده است.

وی افزود: تحقق راهبردهای کلان حوزه ICT هماهنگی میان نهادهای سیاست‌گذار، مراکز پژوهشی، صنعت و سایر بازیگران زیست‌ بوم فناوری را می‌طلبد که در حال حاضر در برخی موارد، چالش‌هایی همچون عدم هماهنگی در سیاست‌گذاری‌ها، هم‌پوشانی وظایف دستگاه‌های مختلف و نبود یک نقشه راه واحد، مانع از اجرای سریع و مؤثر برنامه‌های توسعه فناوری شده است. پژوهشگاه در این راستا، به دنبال ایفای نقش فعال در تقویت تعاملات بین‌ بخشی و هم‌ افزایی با سایر نهادهای مرتبط است.

محمدی تاکید کرد: به رغم وجود این چالش‌ها، همانطور که اشاره شد، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با اتخاذ رویکردی چابک، آینده‌نگر و مبتنی بر شبکه‌ سازی علمی و صنعتی، در مسیر توسعه‌ فناوری‌های پیشران در حرکت است؛ بر این باوریم که ایران ظرفیت‌ های قابل‌ توجهی در حوزه ICT دارد و با برنامه‌ریزی دقیق، همکاری مؤثر و نگاه راهبردی، می‌توان این چالش‌ها را به فرصت تبدیل کرد و جایگاه کشور را در زیست بوم توسعه فناوری‌های نوین ارتباطی و اطلاعاتی ارتقا داد.

انتهای پیام/